Koniec ochrony czasowej dla obywateli Ukrainy — co dalej?

Ochrona czasowa dla obywateli Ukrainy jest dziś uznawana za legalną do 4 marca 2027 r. Ten dzień się zbliża, a wielu osobom towarzyszy niepokój: co się stanie z moim pobytem, pracą, dzieckiem w szkole? Dobra wiadomość: jeśli masz PESEL UKR, prawo przewiduje konkretną ścieżkę wyjścia z ochrony czasowej — kartę pobytu CUKR. Ten artykuł wyjaśnia, co dokładnie się kończy, jak wygląda przejście na CUKR i na co zwrócić uwagę zanim podejmiesz decyzję. Twoja sytuacja — data wjazdu, przerwy w statusie, sprawy w toku — jest indywidualna, dlatego na końcu pokazujemy, jak zapytać o nią wprost wirtualnego asystenta Dopomo.

4 marca 2027 r. to dzień, do którego ochrona czasowa jest dziś uznawana za legalną — i ostateczny termin złożenia wniosku o kartę CUKR. Rozpatrzenie wniosku trwa jednak do 180 dni, więc żeby zdążyć przed tą datą, złóż wniosek z dużym zapasem — najlepiej jeszcze przed jesienią 2026 r.

Co się kończy 4 marca 2027 r.?

• Status UKR — podstawa legalnego pobytu z tytułu ochrony czasowej — wygasa tego dnia.
• Wraz z nim kończy się dotychczasowe prawo do pracy bez osobnego zezwolenia oraz dostęp do świadczeń przypisanych do ochrony czasowej.
• Numer PESEL zostaje, ale bez aktywnego statusu UKR znika prawna podstawa pobytu, jaką on dawał.

Droga wyjścia: karta pobytu CUKR

Jeśli masz PESEL UKR, możesz przejść na kartę pobytu CUKR ("Poprzednio posiadacz ochrony czasowej") — 3-letnie zezwolenie na pobyt czasowy na specjalnych warunkach. Kwalifikujesz się, jeśli spełniasz wszystkie cztery warunki naraz: masz aktualny status UKR w dniu złożenia wniosku i w dniu wydania karty, miałeś status UKR 4 czerwca 2025 r., oraz posiadałeś go nieprzerwanie przez co najmniej 365 dni (przerwanych okresów nie sumuje się).

Wnioski przyjmowane są elektronicznie w portalu MOS (Moduł Obsługi Spraw — rządowy system do składania spraw pobytowych) od 4 maja 2026 r. do 4 marca 2027 r. Rozpatrzenie zajmuje do 180 dni — to jeden z głównych powodów, by nie czekać.

Pułapka, o której warto wiedzieć

Jeśli w międzyczasie złożysz wniosek o zwykłe zezwolenie na pobyt czasowy (na innej podstawie niż CUKR) i je otrzymasz, Twój status UKR automatycznie zmienia się na „NUE" — i tracisz możliwość ubiegania się o CUKR. Tej zmiany nie da się cofnąć. Dlatego zanim złożysz jakikolwiek inny wniosek pobytowy, sprawdź najpierw, czy kwalifikujesz się do CUKR.

Co się dzieje po złożeniu wniosku

• Twój pobyt pozostaje legalny przez cały czas rozpatrywania prawidłowo złożonego wniosku.
• Jeśli miałeś w toku sprawę o zwykłe zezwolenie na pobyt czasowy, złożenie wniosku CUKR umarza ją z mocy prawa.
• Odciski palców, podpis i dane paszportowe są pobierane automatycznie z rejestrów założonych przy PESEL UKR — do urzędu pójdziesz tylko raz, po odbiór gotowej karty.
• Gdy karta będzie gotowa, masz 60 dni na jej odbiór od zawiadomienia — po tym terminie karta przepada, a wniesione opłaty nie są zwracane.

Opłaty

Ustawowe opłaty to dwie osobne płatności na dwa różne rachunki: 340 zł opłaty skarbowej za udzielenie zezwolenia oraz 100 zł za wydanie karty. Obie wnosisz przed złożeniem wniosku. W razie odmowy opłata skarbowa nie jest zwracana — kolejny powód, by złożyć kompletny i poprawny wniosek za pierwszym razem.

Co dalej po otrzymaniu karty CUKR

Karta CUKR daje pełny dostęp do rynku pracy i możliwość prowadzenia działalności gospodarczej na zasadach takich jak obywatele Polski, a okres jej posiadania — licząc od dnia odbioru — wlicza się do stażu wymaganego do zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Karta jest wydawana jednorazowo, na 3 lata i nie przedłuża się automatycznie. Zanim jej ważność się skończy, trzeba wystąpić o kolejne zezwolenie na zasadach ogólnych.

Twoja sytuacja jest inna niż innych

Cztery warunki CUKR, terminy, opłaty i pułapka NUE — to ogólne zasady. Ale to, co powinieneś zrobić Ty konkretnie, zależy od Twojej historii statusu, sytuacji rodzinnej i tego, czy masz już jakiś wniosek w toku. Zamiast zgadywać, zapytaj wprost wirtualnego asystenta Dopomo o swój przypadek — odpowie na podstawie oficjalnych źródeł.

← Wróć do bloga